Kredi vadesi 12 ay mı 36 ay mı? Vade seçiminin matematik tarafı.

Vade ne demek, nasıl hesaplanır?

Vade, krediyi geri ödediğiniz toplam ay sayısı. İhtiyaç kredisinde bankalar genelde 3 ay ile 36 ay arasında vade verir; konut kredisinde bu sınır 240 aya kadar uzar. Aynı tutarın aynı faizle 12 ay yerine 36 ayda geri ödenmesi, bankanın paranızı 3 kat daha uzun süre "kullanması" demek — ve faiz tam buradan başlıyor.

100 bin TL üç farklı vadede

Aynı kredi, aynı oran (%3,89 aylık), üç farklı vade. Sonuçlar:

Vade	Aylık taksit	Toplam ödeme	Toplam faiz	Faiz / anapara
12 ay	10.382	124.584	24.584	%24,6
24 ay	6.567	157.608	57.608	%57,6
36 ay	5.395	194.220	94.220	%94,2

İlk fark: vade iki katına çıkınca aylık taksit yarıya düşmüyor — sadece üçte bir oranında düşüyor. Çünkü ek ay sayısı aynı zamanda ek faiz birikimi anlamına geliyor.

İkinci fark daha çarpıcı: 36 aya çıktığınızda kullandığınız anaparanın neredeyse tamamı kadar faiz ödüyorsunuz (%94,2). 100 bin TL kullanmak için 94 bin TL "kullanım bedeli" demek, finansal olarak ciddi bir kalem.

"Aylık taksit düşük" yanılgısı

Banka müşteri temsilcisi seninle 36 ay konuşurken haklı bir noktası var: aylık taksit gerçekten düşük. 5.395 TL, 10.382 TL'ye göre çok daha hafif bir yük. Eğer bütçenin sınırlarını zorluyorsa uzun vade nakit akışı açısından anlamlı olabilir.

Ama "aylık taksit düşük" denerek atlanan kısım: o vadenin sonunda cebinizden çıkacak toplam para. 36 ay sonunda kimse "iyi ki bu kadar uzun vade aldım" demiyor; çoğu zaman "bunu daha kısa vadede bitirebilirdim ama 70 bin TL ekstra ödedim" diye düşünüyor.

Hangi vadeyi seçmeli?

Üç adımlı kural:

1. En kısa vadeyi hesapla. 12 ay, 18 ay gibi. Aylık taksitin maaşının %30-35'ini geçmiyorsa bu vadeyi seç. Bittiğinde minimum faiz ödemiş olursun.
2. Geçerse 24 aya çık. Hâlâ %35 ile %40 arasındaysa kabul edilebilir. Toplam faiz iki katına çıkar ama bütçen rahat eder.
3. 36 ay yalnızca son seçenek olsun. Eğer 24 ay vadede bile taksit %40'ı geçiyorsa kredi tutarı senin için yüksek. Ya tutarı düşür ya da krediyi şimdilik erteyle.

Borçluluk oranı analizini detaylı görmek için borçluluk oranı rehberine göz at.

İstisna: konut kredisi

Konut kredisinde vade çok daha uzun (genelde 120-180 ay). Burada matematik farklı işliyor: konut alımı yapamayacaksanız uzun vadeli "kira yerine taksit" yaklaşımı mantıklı. Yine de aynı kural geçerli — kısa vade tercih edilebilir bütçen taşıyorsa.

Sıkça sorulanlar

İhtiyaç kredisi en uzun ne kadar vade ile çekilir?

Türkiye'deki bankalarda ihtiyaç kredisi vadesi en fazla 36 ay. Bazı kampanya dönemlerinde 24 ay üst sınır olabilir. Konut kredisinde 240 aya, taşıt kredisinde 48 aya kadar çıkar.

Vade uzadıkça toplam faiz ne kadar artıyor?

Doğrusal değil, katlanarak. 100.000 TL %3,89 aylık örneğinde 12 ay vadeli toplam faiz 24.500 TL iken 36 ay vadelide 94.000 TL'ye çıkar — yaklaşık 4 katı.

Aylık taksiti düşürmek için vadeyi uzatmak mantıklı mı?

Sadece bütçeniz daha kısa vadeyi taşımıyorsa. Borçluluk oranınız %30'un altında kalıyorsa kısa vadeyi seçmek toplam ödenecek tutarı düşürür. Aksi halde uzun vade güvenli olabilir ama pahalıya patlar.

Banka neden hep 36 ay öneriyor?

Üç sebep: aylık taksit düşük göründüğü için satış kolay, bankanın toplam faiz geliri yüksek, başvurunun onay olasılığı yüksek (borçluluk oranı düşük çıkar). Sizin için en avantajlısı değil — bankanın için en avantajlısıdır.

Vadeyi sonradan değiştirebilir miyim?

Doğrudan değiştirme yoktur. Ama krediyi erken kapatıp daha kısa vadeli yenisini çekme veya yeniden yapılandırma mümkündür. Yeniden yapılandırmada banka ek masraf isteyebilir, hesabını yapın.

Özet

Aylık taksit düşük diye uzun vade seçmek, satıcının tezgahına düşmektir. Aynı kredi 36 ay vadelide cebinizden 100 bin TL anaparanın iki katı çıkmak için yeterli sebep oluyor. Bütçeniz izin verdiği en kısa vadeyi seçin; izin vermiyorsa krediyi düşünün baştan.

Karar vermeden önce vade karşılaştırma aracında kendi rakamlarınızı görmenizi şiddetle öneririm.